Tinh thần ấy đã được cụ thể hóa mạnh mẽ xuống tận cơ sở. Các địa phương không chỉ dừng lại ở việc ban hành kế hoạch mà đã thành lập các Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc với quyết tâm chính trị cao nhất, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm của cả nhiệm kỳ.
Hội nghị tập huấn phong trào “Bình dân học vụ số”
Tại xã Chợ Lách, Đảng ủy xã đã ban hành nghị quyết chuyên đề, xác định rõ việc trang bị kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên và nhân dân là nhiệm vụ cấp bách. Hay tại phường Long Châu, ngay sau khi sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền mới, Đảng ủy phường đã kịp thời ban hành Kế hoạch số 24A-KH/ĐU để triển khai phong trào, đảm bảo sự lãnh đạo xuyên suốt, không để công việc bị gián đoạn.
Trao đổi về quyết tâm của địa phương, đồng chí lãnh đạo Đảng ủy xã Ngãi Tứ, chia sẻ “Chúng tôi xác định, muốn dân tin và làm theo thì cán bộ phải đi trước. Đảng ủy xã đã quán triệt tinh thần: mỗi đảng viên phải là một “công dân số” gương mẫu. Lúc đầu triển khai cũng gặp khó khăn vì anh em quen cách làm cũ, nhưng khi đưa các chỉ tiêu cụ thể vào đánh giá thi đua, gắn với lợi ích thực tế như giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian, tư tưởng anh em đã thông suốt. Đến nay, các chi bộ ấp của xã đã lồng ghép nội dung kỹ năng số vào sinh hoạt lệ hằng tháng. Đây chính là chìa khóa để nghị quyết đi vào cuộc sống”.
Nếu như sự chỉ đạo của Đảng là “kim chỉ nam”, thì lực lượng Tổ công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) chính là những “chiến sĩ” tiên phong trên mặt trận này. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”, hàng ngàn thành viên tổ CNSCĐ tại Vĩnh Long - với nòng cốt là Đoàn Thanh niên, Công an và các hội đoàn thể - đã không quản ngại khó khăn để đưa công nghệ đến với người dân.
Theo báo cáo từ Công an tỉnh Vĩnh Long cho thấy, lực lượng công an xã, phường đã phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể để hỗ trợ người dân cài đặt định danh điện tử VNeID, coi đây là nền tảng cốt lõi của công dân số. Tại xã Tiểu Cần, mô hình “Mỗi đoàn viên là một tuyên truyền viên số” đã phát huy hiệu quả rực rỡ. Hay tại phường Nguyệt Hóa, các tổ CNSCĐ tại Khóm 5, Khóm 8 đã kiên trì đến tận hộ gia đình vào các buổi tối để hướng dẫn người dân vì ban ngày bà con đi làm vắng.
Đoàn thanh niên xã Nhơn Phú hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”
Một thành viên Tổ CNSCĐ xã Ngũ Lạc, hào hứng kể lại: “Thú thật, những ngày đầu đi vận động, tụi em gặp không ít cái lắc đầu. Nhiều cô chú sợ bị lừa đảo, sợ mất tiền trong tài khoản, hoặc đơn giản là “già rồi học làm chi”. Tụi em không nản, cứ kiên trì mưa dầm thấm lâu. Có hôm 8, 9 giờ tối vẫn còn ngồi ở nhà dân để giúp kích hoạt tài khoản định danh mức 2. Khi cô chú tự tay nộp được hồ sơ điện tử hay gọi video call cho con cháu ở xa mà không tốn tiền điện thoại, cô chú vui lắm. Nụ cười của bà con chính là động lực lớn nhất của chúng tôi”.
Sự nỗ lực không ngừng nghỉ đã đơm hoa kết trái. Bức tranh chuyển đổi số tại cấp xã, phường của Vĩnh Long đang bừng sáng với những gam màu tươi mới, thể hiện qua những con số ấn tượng: Về định danh điện tử: Tại phường Long Châu, nhờ cách làm quyết liệt, đã kích hoạt thành công 11.466 tài khoản VNeID mức độ 2, đạt tỷ lệ 72,7% công dân trên 14 tuổi. Tại xã Chợ Lách, tỷ lệ người dân trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số đạt tới 81,17%. Về kỹ năng số cộng đồng: Phường Nguyệt Hóa ghi nhận con số ấn tượng với 29.600 người dân được xác nhận đạt phổ cập tri thức về chuyển đổi số, kỹ năng số trên nền tảng VNeID. Kinh tế số và thanh toán không tiền mặt: Đây là điểm sáng nổi bật tại xã Ba Tri. Mô hình “Chợ không dùng tiền mặt” đã phủ sóng, với 80% tiểu thương tại các chợ chấp nhận thanh toán số và khoảng 60% người dân sử dụng thường xuyên. Đặc biệt, 95% đối tượng bảo trợ xã hội tại đây đã nhận chi trả qua tài khoản, minh bạch và thuận tiện.
Đội hình Bình dân học vụ số phường Long Châu hỗ trợ người dân
Một tiểu thương tại chợ Vĩnh Long chia sẻ: “Hồi trước tôi cứ nghĩ quét mã, chuyển khoản là chuyện của tụi nhỏ trên thành phố, mình buôn bán mớ rau con cá ở quê thì cần gì. Nhưng mấy cháu trong tổ công nghệ số ra vận động, in cho cái mã QR dán ngay sạp, rồi hướng dẫn tôi xài. Giờ tôi thấy tiện vô cùng! Khách mua hàng “ting ting” là xong, khỏi lo thối nhầm tiền lẻ, cũng chẳng sợ tiền giả hay tiền rách. Giờ đi lấy hàng tôi cũng chuyển khoản cho mối lái luôn. Đúng là công nghệ làm cho cái chợ quê mình văn minh hẳn lên!”
Một tiểu thương ở chợ Vĩnh Long sử dụng mã QR để thanh toán
Bên cạnh những thành tựu, quá trình triển khai phong trào cũng đối mặt với không ít thách thức. Báo cáo từ xã Đồng Khởi và xã Cầu Ngang thẳng thắn nhìn nhận: Hạ tầng mạng tại một số ấp vùng sâu còn yếu, thiết bị của người dân còn cũ kỹ. Tâm lý e ngại của người cao tuổi và nguồn kinh phí hạn hẹp cho lực lượng tình nguyện viên cũng là bài toán cần giải quyết.
Tuy nhiên, với tinh thần “khó ở đâu gỡ ở đó”, các địa phương đã có những đề xuất, kiến nghị thiết thực như: tăng cường tập huấn chuyên sâu, hỗ trợ kinh phí cho Tổ CNSCĐ và đầu tư nâng cấp hạ tầng wifi công cộng.
Phong trào “Bình dân học vụ số” tại Vĩnh Long không chỉ là một cuộc vận động hành chính, mà đang thực sự trở thành một cuộc cách mạng về tư duy. Từ những người nông dân chân lấm tay bùn đến những tiểu thương, người cao tuổi, ai cũng đang dần trở thành những “công dân số” tự tin.
Ngọc Triều (Xã Cái Nhum)