Việc công nhận ngày truyền thống tỉnh Bến Tre có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc tuyên truyền giáo dục lịch sử dân tộc, lịch sử địa phương giúp mọi người hiểu đầy đủ về lịch sử hình thành và phát triển của tỉnh Bến Tre, truyền thống lịch sử của địa phương, lịch sử hình thành vùng đất, khắc sâu những sự kiện lịch sử, những chiến công, những tấm gương anh hùng, những địa danh lịch sử, những giá trị cao đẹp, trân quý đã được cha ông dày công vun đắp; góp phần nâng cao nhận thức về dân tộc, cộng đồng, tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với tiền nhân, bồi dưỡng lòng yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc. Đó là tinh thần Đồng khởi trong chiến đấu và phong trào Đồng khởi mới trong lao động, sản xuất, vươn lên làm giàu cho quê hương, đất nước.
Tinh thần Đồng khởi 1960
Nhắc đến Bến Tre, cả nước ai ai cũng biết đến là quê hương Đồng khởi một thời kháng chiến anh dũng kiên cường, đặc biệt là “Đội quân tóc dài” khắc ghi vào lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Nhắc đến Bến Tre là nhắc đến vùng đất địa linh, nhân kiệt, nơi đã sản sinh nhiều danh nhân và cũng là nơi yên nghỉ của những tên tuổi lẫy lừng của dân tộc, in đậm dấu ấn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước, trải dài trên nhiều lĩnh vực, qua các thời kỳ lịch sử: Danh sĩ Phan Thanh Giản, Tiến sĩ khai khoa đất Nam Kỳ, vị quan đại thần triều Nguyễn nổi tiếng thanh liêm; Danh nhân Nguyễn Đình Chiểu, chí sĩ yêu nước, nhà văn hóa, nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam, được UNESCO vinh danh; Danh sư Võ Trường Toản, danh nhân văn hóa nổi tiếng Nam Bộ thế kỷ XVIII, được người đời tôn xưng là “Vạn thế sư biểu”, “Cụ tổ ngành giáo dục đất Nam kỳ”; Phan Văn Trị, nhà thơ với tấm lòng yêu nước sáng trong, cao đẹp;… Còn phải kể đến Nguyễn Thị Định, nữ tướng đầu tiên và duy nhất trong thời chiến tranh, Phó Tư lệnh các lực lượng vũ trang Giải phóng miền Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nữ Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước đầu tiên của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đặc biệt, phải nhắc đến 6.698 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, hơn 35 ngàn liệt sĩ, 20 ngàn thương, bệnh binh và hàng trăm ngàn người đã đóng góp công sức, hiến dâng xương máu cho nền độc lập, tự do của dân tộc, thống nhất đất nước và cuộc sống thanh bình của quê hương Bến Tre ngày nay.
Phong trào Đồng khởi ngày 17/01/1960 là sự kiện chính trị nổi bật, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp chống Mỹ cứu nước. Từ tay không vùng dậy, Nhân dân có lực lượng vũ trang và bước đầu hình thành cách tiến công địch bằng hai chân, ba mũi. Từ phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng và chiến tranh nhân dân ở địa phương, ở Bến Tre, các đội du kích ra đời và phát triển, đã bám trụ tại xã, ấp cùng với bộ đội địa phương và Nhân dân thực hiện chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện; trong đó có một cánh quân đặc biệt, đó là “đội quân tóc dài” do Nữ tướng Nguyễn Thị Định lãnh đạo. Thắng lợi của cuộc Đồng khởi ở Bến Tre đã làm sáng tỏ tính đúng đắn và kịp thời của đường lối cách mạng mà Nghị quyết Trung ương Đảng lần thứ 15 đã vạch ra và là kết quả của sự lãnh đạo sáng tạo và linh hoạt của Đảng bộ, tinh thần kiên cường, quật khởi của Nhân dân Bến Tre.
Trong phong trào Đồng khởi, quân và dân Bến Tre đã sáng tạo ra và phát triển nghệ thuật tiến công địch một cách độc đáo, thể hiện rõ nét sự kết hợp hai chân: chính trị, quân sự và ba mũi giáp công: chính trị, quân sự và binh vận. Phong trào Đồng khởi ở Bến Tre mở đầu cho cao trào tiến công và nổi dậy của quân và dân toàn miền Nam, qua đó chuyển tình thế cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công địch, đẩy chế độ Sài Gòn rơi vào thời kỳ khủng hoảng toàn diện, đối diện với nguy cơ sụp đổ rất cao. Thắng lợi của phong trào Đồng khởi ở miền Nam khởi đầu từ Bến Tre đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của phong trào cách mạng, từ đấu tranh chính trị là chủ yếu chuyển sang kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang, tạo nên bước ngoặt trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta.
Có thể khẳng định, Đồng khởi Bến Tre năm 1960 thực sự để lại dấu ấn sâu đậm trong dòng chảy cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam (1954 - 1975). Đồng khởi Bến Tre năm 1960 là biểu tượng sáng ngời về ý chí và sức mạnh quật cường của quân và dân Bến Tre, đại diện tiêu biểu cho ý chí và sức mạnh của dân tộc Việt Nam, là tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, tài mưu lược trong nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân của Đảng ta, thể hiện ở nghệ thuật tổ chức lực lượng, tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền, giáng đòn chí mạng vào sự tự tin của kẻ thù, lấy trí tuệ của con người để chiến thắng vũ khí và sự hung tàn của chính quyền Ngô Đình Diệm với sự hậu thuẫn của chính quyền Mỹ, tạo nên sự chuyển biến quan trọng, đưa lực lượng cách mạng miền Nam trưởng thành và bước sang những chặng đường tiếp theo của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Phát huy tinh thần Đồng khởi năm xưa
Phát huy niềm tự hào, truyền thống của quê hương Đồng khởi anh hùng, càng khó khăn càng đoàn kết chặt chẽ hơn, càng khó khăn quyết tâm chính trị càng cao hơn, càng khó khăn càng hành động quyết liệt và chính xác hơn, như Bến Tre đã vượt qua trong quá khứ “từ trong gian khổ đứng lên” làm nên cuộc Đồng khởi anh hùng 1960. Tiếp tục phát huy cao độ tinh thần Đồng khởi; năm qua, toàn đảng bộ, quân và dân tỉnh nhà đã vượt qua khó khăn, thách thức, trong điều kiện còn nhiều hạn chế, nhưng với quyết tâm chính trị, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, chúng ta đã khắc phục khó khăn, nỗ lực phấn đấu cao, phát huy tốt truyền thống đoàn kết, nêu cao tinh thần trách nhiệm thực hiện đạt được nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Công tác nắm tình hình, động viên tư tưởng cán bộ, đảng viên, định hướng dư luận xã hội được thực hiện tốt; cán bộ, đảng viên và Nhân dân tin tưởng vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị được tập trung quyết liệt, chỉ đạo thực hiện tốt công tác sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức, bộ máy, phân công nhiệm vụ và công tác cán bộ sau sáp nhập tỉnh; chỉ đạo tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh lần thứ I, Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã, cấp tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030, triển khai, vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp.
Kinh tế duy trì ổn định và tiếp tục tăng trưởng, công nghiệp - xây dựng, thương mại - dịch vụ tiếp tục tăng; nông nghiệp phát huy vai trò nền tảng. Thu ngân sách vượt dự toán; thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp có nhiều khởi sắc (Tăng trưởng kinh tế (GRDP) đạt 5,84%, GRDP bình quân đầu người đạt 82,25 triệu đồng/người/năm; ước tổng thu ngân sách nhà nước đạt 22.376,27 tỷ đồng, đạt 104,6% dự toán). Công tác quy hoạch, đầu tư công và triển khai các dự án trọng điểm luôn được quan tâm. Các lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục và đào tạo, du lịch; chuyển đổi số; chính sách người có công, an sinh xã hội, các chương trình mục tiêu quốc gia; chính sách dân tộc, tôn giáo được thực hiện tốt. Đến nay, hộ nghèo giảm còn 0,88%, hộ cận nghèo giảm còn 1,94%. Công tác quốc phòng, an ninh được tăng cường; giữ vững ổn định an ninh chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, không để hình thành, phát sinh điểm nóng, mất an ninh trật tự trên địa bàn. Hoạt động đối ngoại, hội nhập quốc tế được mở rộng, nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư được tổ chức, góp phần nâng cao vị thế của tỉnh.
Kỷ niệm 66 năm Ngày Bến Tre Đồng khởi (17/01/1960 - 17/01/2026) là dịp để ôn lại truyền thống lịch sử cách mạng vẻ vang của Bến Tre năm xưa, nay là tỉnh Vĩnh Long. Phát huy tinh thần Đồng khởi, tăng cường đoàn kết thống nhất, chủ động nắm bắt thời cơ vượt qua khó khăn, thách thức, với tinh thần “một tỉnh - một ý chí - một hành động - một niềm tin thắng lợi” quyết tâm thực hiện đạt hiệu quả cao nhất Nghị quyết Tỉnh ủy năm 2026, tạo động lực mới đến 2030 tập trung thực hiện đạt và vượt các mục tiêu, chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I đề ra.
Bình Nguyên