 |
| Những năm qua, KTNN đã xác định chuyển đổi số là mũi nhọn ưu tiên hàng đầu |
Nhiều kết quả nổi bật nhờ ứng dụng CNTT
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Đảng bộ KTNN, cùng với sự nỗ lực của toàn thể cán bộ, đảng viên, công chức và kiểm toán viên, việc triển khai Nghị quyết số 90-NQ/ĐU đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, tạo ra những chuyển biến tích cực và toàn diện trong mọi mặt hoạt động của Ngành. Nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của ứng dụng CNTT đã được nâng lên rõ rệt, từ đó tạo tiền đề cho việc hình thành một môi trường làm việc ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại.
Một trong những dấu ấn quan trọng là việc thành lập Cục Công nghệ thông tin trực thuộc KTNN theo Nghị quyết số 1044/NQ-UBTVQH15 ngày 23/4/2024 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cục CNTT chính thức đi vào hoạt động từ ngày 01/6/2024 mang ý nghĩa chiến lược, mở ra cơ hội lớn để tập trung nguồn lực, chuyên môn hóa và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, phát triển kiểm toán số, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Để công tác ứng dụng CNTT được triển khai một cách đồng bộ, thống nhất và có định hướng rõ ràng, KTNN đã đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng và ban hành kịp thời hệ thống các văn bản quy phạm, chương trình, đề án và quy chế quản lý về CNTT. Điểm nhấn là việc ban hành Chiến lược phát triển và Kiến trúc tổng thể CNTT của KTNN giai đoạn 2019-2025, tầm nhìn đến năm 2030, giúp định hướng chiến lược cho toàn bộ hoạt động phát triển và ứng dụng CNTT của Ngành. Đồng thời, việc ban hành Kiến trúc Cơ sở dữ liệu (CSDL) của KTNN đã tạo tiền đề vững chắc cho việc xây dựng các CSDL ngành theo hướng tập trung, thống nhất, đảm bảo tính toàn vẹn và khả năng chia sẻ dữ liệu.
Nhận thức được hạ tầng là nền tảng, KTNN đã đầu tư xây dựng hạ tầng CNTT ngày càng hiện đại, đồng bộ. Hiện tại, KTNN vận hành 02 Trung tâm dữ liệu, đáp ứng tốt yêu cầu triển khai các phần mềm ứng dụng, khai thác dịch vụ mạng, phục vụ hiệu quả hoạt động chỉ đạo, điều hành và chuyên môn nghiệp vụ. Song song với phát triển hạ tầng, công tác đảm bảo an toàn, an ninh thông tin luôn được đặt lên hàng đầu với các giải pháp bảo mật tiên tiến.
Những năm qua, KTNN đã không ngừng đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào công tác quản lý, điều hành, coi đây là một trong những giải pháp then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn Ngành. Đến nay, 13 phần mềm phục vụ công tác quản lý, điều hành đã được xây dựng và triển khai, tạo nên sự thay đổi căn bản trong mô hình quản trị nội bộ của KTNN. Cùng với đó, 14 ứng dụng hỗ trợ trực tiếp cho công tác kiểm toán đã được phát triển và áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát, quản lý hoạt động kiểm toán và hỗ trợ đắc lực cho tác nghiệp của kiểm toán viên.
Nâng cao năng lực kiểm toán nhờ ứng dụng công nghệ
Nhiều công cụ hỗ trợ chuyên sâu đã được xây dựng cho kiểm toán viên trong các lĩnh vực phức tạp như đầu tư xây dựng cơ bản, kiểm toán doanh nghiệp và tài chính ngân hàng. Phần mềm Quản lý hoạt động kiểm toán đã trở thành một công cụ quản lý tập trung, xuyên suốt từ khâu lập kế hoạch kiểm toán năm, kế hoạch kiểm toán trung hạn, đến lập phương án tổ chức kiểm toán chi tiết, thực hiện kiểm toán, tổng hợp kết quả và theo dõi thực hiện kiến nghị. Công tác số hóa hồ sơ kiểm toán cũng được đẩy mạnh, tạo lập cơ sở dữ liệu hồ sơ kiểm toán điện tử phục vụ hiệu quả cho việc quản lý, lưu trữ, tra cứu và khai thác, từng bước hình thành dữ liệu lớn (Big Data) của KTNN. KTNN cũng đã chủ động và tích cực triển khai kết nối, trao đổi dữ liệu điện tử với các bộ, ngành như Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước và Bảo hiểm xã hội Việt Nam theo các quy chế phối hợp đã được ký kết. Cổng thông tin công khai Báo cáo kiểm toán điện tử đã được xây dựng, cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch cho các đại biểu Quốc hội, Ủy ban Ngân sách của Quốc hội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và các cơ quan hữu quan. Việc hoàn thành xây dựng và triển khai Cổng trao đổi thông tin đã tạo ra một kênh trao đổi dữ liệu điện tử đa chiều, hiệu quả giữa KTNN và các đơn vị được kiểm toán. Thông qua cổng này, các đơn vị được kiểm toán có thể cung cấp dữ liệu điện tử, đồng thời KTNN cũng trao đổi các thông tin liên quan đến hoạt động và kết quả kiểm toán trên môi trường mạng một cách an toàn, bảo mật.
Những năm qua, KTNN đã xác định chuyển đổi số là mũi nhọn ưu tiên hàng đầu. Mới đây, Tổng Kiểm toán Nhà nước đã nhấn mạnh việc ứng dụng AI trong kiểm toán là “nhiệm vụ cấp bách, cần triển khai ngay” để nâng cao hiệu quả quản lý, phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia. Quyết tâm đó đã được cụ thể hóa bằng hành động. Trong tháng 4 vừa qua, KTNN đã thí điểm ứng dụng AI trong hoạt động kiểm toán tại cuộc Kiểm toán Chuyên đề việc đầu tư, ứng dụng phần mềm công nghệ thông tin, các hoạt động thuê dịch vụ công nghệ thông tin phục vụ chuyển đổi số tại các địa phương giai đoạn 2021-2024. Những kết quả bước đầu rất đáng khích lệ. AI đã hỗ trợ kiểm toán viên phân tích dữ liệu và lựa chọn mẫu kiểm toán hiệu quả hơn; đã cập nhật tự động các quy định pháp luật, so sánh đối chiếu dữ liệu trên phạm vi rộng để có các đánh giá chính xác, toàn diện và hỗ trợ kiểm toán viên đưa ra kết luận khách quan hơn.
KTNN cũng xác định, kiểm toán CNTT là một lĩnh vực kiểm toán chuyên sâu và có vai trò ngày càng quan trọng nên đã chú trọng phát triển và đạt được những kết quả bước đầu rất tích cực. Nổi bật có thể kể đến: cuộc kiểm toán tại Bảo hiểm xã hội Việt Nam (năm 2022), cuộc kiểm toán chuyên đề việc huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19 và các chính sách hỗ trợ, cuộc kiểm toán hệ thống CNTT tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank), và cuộc kiểm toán tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB). Để chuẩn hóa và nâng cao chất lượng kiểm toán CNTT, KTNN đã ban hành Hướng dẫn kiểm toán CNTT, tổ chức các hoạt động kiểm toán CNTT theo phương pháp tiếp cận dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu, tham khảo các chuẩn mực và hướng dẫn quốc tế của INTOSAI, ASOSAI. Công tác đào tạo cũng được quan tâm, với việc ban hành các tài liệu đào tạo kiểm toán CNTT theo 2 cấp độ: cơ bản và nâng cao, nhằm xây dựng đội ngũ kiểm toán viên CNTT ngày càng chuyên nghiệp.