Quán triệt tinh thần chỉ đạo đó, trong những năm qua, tỉnh Vĩnh Long đã triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, chính sách và giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả Chỉ thị số 39-CT/TW, qua đó tạo nên những chuyển biến tích cực và bền vững trong công tác chăm lo, hỗ trợ người khuyết tật trên địa bàn.
Một trong những kết quả nổi bật trong công tác chăm lo người khuyết tật thời gian qua là việc thực hiện ngày càng hiệu quả các chính sách an sinh xã hội theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Với sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng và sự tổ chức triển khai của chính quyền các cấp, các chính sách trợ giúp người khuyết tật trên địa bàn tỉnh được thực hiện tương đối đầy đủ, kịp thời, góp phần bảo đảm quyền lợi và cải thiện điều kiện sống của người khuyết tật. Hiện nay, toàn tỉnh có 74.742 người khuyết tật, trong đó phần lớn là người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng - những đối tượng cần sự hỗ trợ thường xuyên của xã hội. Tỉnh đã thực hiện trợ cấp xã hội hằng tháng cho 73.202 người khuyết tật, đồng thời hỗ trợ 9.203 hộ gia đình trực tiếp chăm sóc người khuyết tật đặc biệt nặng. Những chính sách trợ giúp này không chỉ giúp người khuyết tật ổn định cuộc sống mà còn thể hiện rõ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội.
Đáng chú ý, việc điều chỉnh mức chuẩn trợ giúp xã hội theo các quy định mới của Chính phủ đã góp phần nâng cao mức hỗ trợ cho người khuyết tật. Theo đó, mức chuẩn trợ giúp xã hội được điều chỉnh từ 270.000 đồng lên 360.000 đồng theo Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ, và tiếp tục tăng lên 500.000 đồng theo Nghị định số 76/2024/NĐ-CP. Việc nâng mức trợ cấp đã góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt của người khuyết tật và gia đình, đồng thời khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc từng bước hoàn thiện chính sách an sinh xã hội, bảo đảm để người khuyết tật được quan tâm, chăm lo tốt hơn và có điều kiện hòa nhập cộng đồng.
Cùng với đó, tỉnh luôn quan tâm tạo điều kiện để trẻ em khuyết tật được học tập và phát triển trong môi trường phù hợp. Giáo dục hòa nhập được xác định là giải pháp quan trọng, giúp trẻ em khuyết tật được học tập cùng bạn bè đồng trang lứa, từ đó giảm mặc cảm và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và kỹ năng xã hội. Hiện nay, toàn tỉnh có 4.031 trẻ em khuyết tật đang học hòa nhập tại các cơ sở giáo dục. Con số này cho thấy những nỗ lực đáng ghi nhận của ngành giáo dục trong việc bảo đảm quyền học tập cho trẻ em khuyết tật. Để thực hiện hiệu quả giáo dục hòa nhập, các cơ sở giáo dục đã chú trọng bồi dưỡng, tập huấn cho giáo viên về phương pháp giảng dạy phù hợp, đồng thời xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân theo từng dạng và mức độ khuyết tật của học sinh, qua đó giúp các em có cơ hội học tập và phát triển lâu dài.
Không chỉ quan tâm đến giáo dục, tỉnh còn chú trọng hỗ trợ đào tạo nghề và tạo việc làm cho người khuyết tật. Bởi lẽ, người khuyết tật chỉ thực sự hòa nhập khi có việc làm và có khả năng tự chủ về kinh tế. Trong những năm qua, tỉnh đã tổ chức nhiều lớp đào tạo nghề phù hợp với điều kiện và khả năng của người khuyết tật, qua đó đào tạo nghề cho 182 người khuyết tật, hỗ trợ sinh kế cho 246 người và giới thiệu việc làm cho 40 người khuyết tật. Dù số lượng chưa nhiều, nhưng những kết quả bước đầu này đã khẳng định rằng khi được tạo điều kiện phù hợp, người khuyết tật hoàn toàn có thể tham gia lao động, sản xuất và đóng góp tích cực cho xã hội. Đây cũng là hướng đi quan trọng nhằm từng bước chuyển từ hỗ trợ mang tính trợ cấp sang hỗ trợ tạo sinh kế bền vững cho người khuyết tật.
Bên cạnh sự quan tâm của Nhà nước, việc huy động nguồn lực xã hội trong công tác trợ giúp người khuyết tật cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và nhiều cá nhân hảo tâm đã tích cực tham gia các hoạt động hỗ trợ người khuyết tật thông qua các chương trình nhân đạo, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ học tập và sinh kế. Trong 5 năm qua, các tổ chức đã vận động được khoảng 300 tỷ đồng để hỗ trợ người khuyết tật và các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Điều này không chỉ thể hiện tinh thần nhân ái, trách nhiệm của cộng đồng mà còn góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn trong xã hội.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác người khuyết tật vẫn còn một số khó khăn cần tiếp tục quan tâm khắc phục. Mức trợ cấp xã hội dù đã được điều chỉnh nâng lên nhưng vẫn chưa thật sự đáp ứng đầy đủ nhu cầu cuộc sống; cơ hội việc làm dành cho người khuyết tật còn hạn chế; một số công trình công cộng chưa bảo đảm điều kiện tiếp cận thuận lợi. Ngoài ra, một bộ phận người khuyết tật vẫn còn tâm lý tự ti, ngại tham gia các hoạt động xã hội, trong khi sự tham gia của doanh nghiệp trong việc tạo việc làm cho người khuyết tật chưa nhiều.
Những khó khăn đó đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác người khuyết tật trong thời gian tới. Trước hết, cần tiếp tục nâng cao nhận thức của toàn xã hội về quyền và vai trò của người khuyết tật, coi việc chăm lo cho người khuyết tật không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nghĩa vụ chung của cộng đồng. Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách trợ giúp theo hướng toàn diện và thiết thực hơn, đặc biệt là các chính sách liên quan đến giáo dục, đào tạo nghề và tạo việc làm. Việc phát triển các mô hình sinh kế phù hợp, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật và tăng cường hỗ trợ tiếp cận vốn sản xuất sẽ là những giải pháp quan trọng giúp người khuyết tật có điều kiện tự lập và ổn định cuộc sống.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục đầu tư xây dựng và cải tạo các công trình công cộng theo hướng bảo đảm khả năng tiếp cận cho người khuyết tật, từ hệ thống giao thông, cơ sở y tế, trường học đến các thiết chế văn hóa. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật mà còn là biểu hiện của một xã hội văn minh, nơi mọi người đều có cơ hội tiếp cận các dịch vụ và điều kiện phát triển như nhau.
Chăm lo cho người khuyết tật là một nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự quan tâm thường xuyên và sự chung tay của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và cộng đồng đối với người khuyết tật. Từ nền tảng đó, tỉnh Vĩnh Long tiếp tục nỗ lực xây dựng môi trường sống hòa nhập, bình đẳng và nhân văn, nơi người khuyết tật không chỉ được trợ giúp mà còn được tạo điều kiện để phát huy năng lực, đóng góp cho xã hội và sống một cuộc sống có ý nghĩa. Khi mỗi người khuyết tật được quan tâm đúng mức và có cơ hội phát triển, đó cũng chính là minh chứng rõ ràng cho sự tiến bộ và tính nhân văn của xã hội.
Mai An